การถ่ายรูป บันทึกภาพ

การถ่ายรูป บันทึกภาพ

ละคร ปลายจวัก ออกอากาศ 29 พ.ย. 62

เรื่องเล่าจากละคร

การถ่ายรูป บันทึกภาพ

เรียบเรียงโดย : จักร ปานสมัย


ปลายจวักเป็นละครอีกเรื่องที่ถ่ายทอดเรื่องราวเป็นภาพได้สวยงามจับใจ งามด้วยเครื่องแต่งกาย งามด้วยฉากสถานที่ งามด้วยอาหารรสล้ำทั้งคาวหวาน จนเกิดคำถามในใจเกี่ยวกับการถ่ายรูป หรือบันทึกภาพขึ้นมา คำถามข้อแรกคือ นอกเหนือจากการทำภาพออกมาให้สวยงามผ่านละครเรื่องนี้ ความสมจริงถูกต้องตามประวัติศาสตร์ย่อมต้องเป็นเรื่องสำคัญเช่นกัน ดังนั้นการสืบค้นข้อมูล นอกเหนือจากบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ยังพอมีหลักฐานเป็นภาพหรือไม่ อีกคำถามข้อหนึ่ง คือการบันทึกภาพมีวิวัฒนาการอย่างไร ปัจจุบันจึงสามารถบันทึกได้คมชัดและสวยงามเพียงนี้

พุทธศักราช 2382 วิทยาการถ่ายรูปถือกำเนิดขึ้นให้โลกได้รับรู้ กระทั่ง 6 ปีต่อมา บาทหลวงปาลเลอกัวซ์ ชาวฝรั่งเศส ได้เดินทางมาพร้อมนำความรู้เรื่องการถ่ายรูปนี้มาเผยแพร่สู่สยามประเทศ โดยบาทหลวงปาลเลอกัวซ์ได้นำกล้องไปถ่ายภาพขุนนาง ถ่ายสถานที่ต่าง ๆ ซึ่งเรื่องราวเหล่านี้ถูกบันทึกอยู่ในหนังสือเล่าเรื่องกรุงสยาม โดยระบบการถ่ายรูปแบบแรกเรียกว่า “กระบวนการดาแกโรไทป์” ซึ่งทำได้ยากยิ่ง ได้ใช้เวลาฝึกฝนในการเรียนรู้และลงมือ ปัจจุบันภาพถ่ายแบบดาแกโรไทป์ในประเทศไทยไม่มีให้เห็นแล้ว

ต่อมาเกิดนวัตกรรมการถ่ายภาพรูปแบบใหม่ที่สะดวกกว่าเดิม คือมีการฉายแสง แช่น้ำยา เป็นเทคนิคฟิล์มกระจกที่ทำให้ได้ภาพขาวดำ โดยบุคคลสำคัญในประเทศไทยที่เรียนรู้การถ่ายรูปในรูปแบบนี้คือหลวงอัคนีนฤมิตร หรือ จิตร จิตราคนี เจ้าของร้านถ่ายรูปแห่งแรกในแผ่นดินสยาม การถ่ายรูปในรูปแบบนี้นิยมเรื่อยมาจนถึงปี 2490 จากนั้นรูปแบบการถ่าย หรือกล้องถ่ายรูปจึงค่อย ๆ พัฒนาให้ใช้งานได้สะดวกและมีคุณภาพยิ่งขึ้น จนกลายเป็นระบบดิจิทัลในปัจจุบัน

การนำสิ่งใหม่ ๆ เข้ามาในสังคมที่คุ้นชินกับอะไรแบบเดิม เป็นเรื่องต้องใช้เวลา เรื่องการถ่ายรูป หรือกล้องถ่ายรูปก็เช่นกัน ในช่วงแรกย่อมมีความเชื่อว่ากล้องถ่ายรูปคือเครื่องดูดวิญญาณ ภาพที่ถ่ายออกมาจะเป็นภาพคนตาย กระทั่งเจ้านายบางพระองค์ก็ยังกลัวการถ่ายรูป เราจึงไม่เคยได้เห็นรูปของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 หรือรูปของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ก็ตามที

วัฒนธรรมใหม่ ๆ จะแพร่หลายในวงกว้าง ทั้งนี้ย่อมขึ้นอยู่กับเสาหลัก หรือศูนย์รวมจิตใจประชาชนอย่างพระมหากษัตริย์ คนทั่วไปจึงเริ่มรู้จักและเข้าถึงการถ่ายรูปเมื่อรัชกาลที่ 5 ให้ช่างภาพนำกล้องไปถ่ายภาพตามต่างจังหวัด ล่องเรือไปตามชนบท จากนั้นจึงมีการอัดภาพ จนเกิดเป็นความคุ้นชิน ไม่กลัวการถ่ายรูปอีกต่อไป และมีร้านถ่ายรูปเกิดขึ้นหลายร้านตามมา สืบเนื่องมาจนถึงรัชกาลที่ 6 และสืบต่ออย่างยาวนานมาถึงปัจจุบันที่การถ่ายรูปกลายเป็นเรื่องปรกติของชาวไทยและมวลมนุษยชาติ

การถ่ายภาพเคลื่อนไหว แม้จะสั้น หรือยาว เราเรียกกันว่า “วิดีโอ” แต่หากมีเนื้อหายาวมาก มีเรื่องราว มีการดำเนินเรื่อง จึงกลายเป็น “ภาพยนตร์” แท้จริงแล้วการถ่ายภาพยนตร์มีในสยามประเทศตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กรมหลวงสรรพสาตรศุภกิจได้ถ่ายภาพเคลื่อนไหวเหตุการณ์ในงานวัดเบญจมบพิตร จนกระทั่งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงได้มีการจัดทำภาพยนตร์เรื่องแรกของไทยคือ “นางสาวสุวรรณ” เกิดโรงถ่ายภาพยนตร์ที่มีความพร้อมที่สุดในยุคนั้น พร้อมสรรพด้วยการอัดเสียง หรือเทคนิคต่าง ๆ ในการทำภาพยนตร์ โรงถ่ายดังกล่าวคือโรงภาพยนตร์ศรีกรุงของพี่น้องสกุลวสุวัตนั่นเอง เกิดความเจริญก้าวหน้าขึ้นมาเรื่อย ๆ การชมภาพยนตร์กลายเป็นความบันเทิงรูปแบบใหม่ของชาวไทย จากนั้นการถ่ายภาพเคลื่อนไหวจึงได้พัฒนาเรื่อยมา จนปัจจุบันกลายเป็นกล้องทางโทรศัพท์มือถือ หรือสมาร์ตโฟนที่ถ่ายได้สะดวก

เพียงภาพถ่ายหนึ่งใบก็มีคุณค่ามากมายที่ใครหลายคนอาจคาดไม่ถึง ภาพถ่ายทำหน้าที่เสมือนดวงตามนุษย์ ต่างตรงที่ดวงตาของมนุษย์เรานั้นเห็นทุกสิ่งมากมายที่พัดผ่านเข้ามา ยากที่จะจดจำได้ทั้งหมด ภาพถ่ายจึงเป็นทั้งดวงตา เป็นทั้งเครื่องมือที่ช่วยเราบันทึกความทรงจำเหล่านั้นเก็บไว้ แม้จำเรื่องราวที่เกิดขึ้นไม่ได้ แต่หากได้มองภาพถ่าย ย่อมสามารถช่วยรำลึกเหตุการณ์ดังกล่าวได้เป็นอย่างดี ดังนั้นแม้ภาพหนึ่งภาพ มองภายนอกอาจจะพบว่ามันไม่มีเสียง แต่เมื่อพบว่ามันกักเก็บความทรงจำไว้มากมาย เมื่อเราได้รำลึกความหลังมากมายจากภาพเหล่านั้น เราจะพบว่าภาพหนึ่งใบกำลังสื่อสารกับเราด้วยข้อความนานัปการ


รายการอ้างอิง

เอนก นาวิกมูล. นักเขียนอิสระและกรรมการบ้านพิพิธภัณฑ์. สัมภาษณ์. 15 มีนาคม 2563.

แท็ก

ชมแบบเต็มรายการ

ชมแบบเต็มรายการ

ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 18 แพ้ท้องอีกครั้ง
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 18 แพ้ท้องอีกครั้ง
19 ม.ค. 63
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 17 อาหารยาใจ
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 17 อาหารยาใจ
18 ม.ค. 63
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 16 วิกฤติคลอดลูกแฝด
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 16 วิกฤติคลอดลูกแฝด
12 ม.ค. 63
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 15 อาหารบำรุงครรภ์
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 15 อาหารบำรุงครรภ์
11 ม.ค. 63
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 14 น้ำพริกของคนแพ้ท้อง
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 14 น้ำพริกของคนแพ้ท้อง
5 ม.ค. 63
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 13 กินอย่างฝรั่ง
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 13 กินอย่างฝรั่ง
4 ม.ค. 63
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 12 ส่งตัวเข้าหอ
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 12 ส่งตัวเข้าหอ
29 ธ.ค. 62
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 11 เสื้อแต่งงาน
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 11 เสื้อแต่งงาน
28 ธ.ค. 62
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 10 รักสามเส้า
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 10 รักสามเส้า
22 ธ.ค. 62
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 9 อาหารเสวยยามทุกข์ 2
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 9 อาหารเสวยยามทุกข์ 2
21 ธ.ค. 62
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 8 อาหารเสวยยามทุกข์
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 8 อาหารเสวยยามทุกข์
15 ธ.ค. 62
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 7 จากแนวหลังสู่แนวหน้า
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 7 จากแนวหลังสู่แนวหน้า
14 ธ.ค. 62
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 6 ประชันอาหารงานบวช
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 6 ประชันอาหารงานบวช
1 ธ.ค. 62
ละคร ปลายจวัก :  ตอนที่ 5 สู่ห้องเครื่องวังหลวง
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 5 สู่ห้องเครื่องวังหลวง
30 พ.ย. 62
ละคร ปลายจวัก : ตอนพิเศษ เปิดสำรับปลายจวัก
ละคร ปลายจวัก : ตอนพิเศษ เปิดสำรับปลายจวัก
10 พ.ย. 62
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 4 ขนมต้มขาว ขนมต้มแดง
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 4 ขนมต้มขาว ขนมต้มแดง
24 พ.ย. 62
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 3 ลูกสาวสองรส
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 3 ลูกสาวสองรส
23 พ.ย. 62
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 2 ศึกปลายจวัก
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 2 ศึกปลายจวัก
17 พ.ย. 62
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 1 ของเผ็ดจากเมืองคอน
ละคร ปลายจวัก : ตอนที่ 1 ของเผ็ดจากเมืองคอน
16 พ.ย. 62

ชมคลิปย่อย

ชมคลิปย่อย

ประโยชน์จากเนื้อน่องลาย
ประโยชน์จากเนื้อน่องลาย
15 ธ.ค. 62
เมื่อยายฟักไม่ไว้ใจแม่วาด
เมื่อยายฟักไม่ไว้ใจแม่วาด
15 ธ.ค. 62
แกงอ่อมกบ รสแซบอีหลี
แกงอ่อมกบ รสแซบอีหลี
14 ธ.ค. 62
"พริกกับเกลือ" หรือว่า "พลิกกับเกลือ" ?
"พริกกับเกลือ" หรือว่า "พลิกกับเกลือ" ?
14 ธ.ค. 62
ข้าวตังทรงเครื่อง
ข้าวตังทรงเครื่อง
14 ธ.ค. 62
แกงผักหวานใส่ไข่มดแดง
แกงผักหวานใส่ไข่มดแดง
14 ธ.ค. 62
​ผัดหมี่กรอบ
​ผัดหมี่กรอบ
1 ธ.ค. 62
​พืชผักรสเปรี้ยว ไม่ได้มีแค่มะนาว
​พืชผักรสเปรี้ยว ไม่ได้มีแค่มะนาว
1 ธ.ค. 62
​เคล็ดลับผัดหมูหวานให้อร่อย
​เคล็ดลับผัดหมูหวานให้อร่อย
30 พ.ย. 62
​ทอดปลาทูอย่างไรให้น่ากิน
​ทอดปลาทูอย่างไรให้น่ากิน
30 พ.ย. 62
สูตรยาสมุนไพร แก้ไข้ป่า ไล่เหงื่อ ชุ่มคอ
สูตรยาสมุนไพร แก้ไข้ป่า ไล่เหงื่อ ชุ่มคอ
24 พ.ย. 62
น้ำพริกผัด
น้ำพริกผัด
24 พ.ย. 62
ขนมต้มขาว ขนมต้มแดง
ขนมต้มขาว ขนมต้มแดง
24 พ.ย. 62
หอมเปราะ หรือ เปราะหอม?
หอมเปราะ หรือ เปราะหอม?
24 พ.ย. 62
แกงกะทิสายบัวปลาทู
แกงกะทิสายบัวปลาทู
23 พ.ย. 62
ควักพุงปลาทู หมักไว้ปรุงอาหาร
ควักพุงปลาทู หมักไว้ปรุงอาหาร
23 พ.ย. 62
แกงไตปลา
แกงไตปลา
23 พ.ย. 62
ปลาทูสด สังเกตอย่างไร
ปลาทูสด สังเกตอย่างไร
23 พ.ย. 62
[MV] ​เพลงปลายจวัก (เพลงประกอบละครเรื่อง ปลายจวัก)
[MV] ​เพลงปลายจวัก (เพลงประกอบละครเรื่อง ปลายจวัก)
23 พ.ย. 62
กลับขึ้นด้านบน